Results

Department of Communications, Climate Action and Environment of Ireland

03/12/2018 | Press release | Distributed by Public on 03/11/2018 18:20

New Tellus Data for Mayo & Donegal and Galway

Embargoed until Monday 12th March 2018, 0.05am

More geological secrets of Ireland's west and northwest revealed in latest phase of Tellus survey by Geological Survey Ireland.

  • Airborne geophysical surveys show the ancient building blocks that formed Ireland
  • New data will be used to help redraw geological maps for the region
  • Survey results will be useful for natural resource management
  • Geological heritage audit for County Galway outlined.

Data from the latest phases of the Tellus airborne geophysical survey have been released at an event today at Ionad Cultúrtha an Phiarsaigh, Conamara - Pearse Cultural Centre Rosmuc, in Co. Galway. Tellus, managed by Geological Survey Ireland and funded by the Department of Communications, Climate Action and Environment, was flown over counties Donegal and Mayo for five months in 2017 using a specialist aircraft with sensitive instrumentation on board. Millions of individual measurements were collected and are now being used to map fine variations in the rocks and soils of the northwest of Ireland, even in areas where the rocks are buried beneath thick layers of sediment, water, or bog.

Speaking today at the launch of the new data, Minister for Natural Resources Sean Kyne TD said:

'I am delighted to officially release the latest phase of Tellus data and to see the reach of the Tellus surveys continue to expand. The data collected provide important information to the mineral, agricultural and environmental sectors and also feed into the daily work of Geological Survey Ireland, including carrying out Geological Heritage Audits of County Geological Sites. These geological heritage audits contribute to effective planning and to the development and promotion of tourism in the region, particularly in rural areas, for instance the aspiring geopark of Joyce Country and the Western Lakes. The Tellus data provide a new level of detail that allows us to understand Ireland's geological formation and natural resources. I look forward to the next phases of the Tellus survey as it moves southward, and to the benefits it brings to these new survey areas and to Ireland as it provides the baseline information important to the National Development Plan 2018-2027 and the National Planning Framework.''

The new data have given Geological Survey Ireland scientists a fresh look at how Ireland is assembled from blocks of ancient continents over hundreds of millions of years. Patterns produced by differences in magnetic properties of rocks, and imaged from the aircraft, are identified and can be mapped in areas covered by layers of sediment, bog or water. This is not possible using traditional mapping methods and is one of the significant advantages of the Tellus survey. Features include possible extension of areas of mineralisation and geological faults that can be traced across national boundaries. These new insights have been joined with data from previous Tellus surveys and will help in the understanding of how Ireland formed over its 1.8 billion year history.

A comprehensive outreach campaign was run throughout the survey to ensure key land and animal owners in both Mayo and Donegal were informed of the aircraft's movements and its purpose. The survey was completed on schedule and the data collected are now available to download or view from the ww.gsi.ie/tellus website. The Tellus airborne geophysical survey has now mapped 50% of the country and the new data plus previous phases of data are all available publicly, free of charge.

For 2018, plans are underway which will see the Tellus aircraft extend its surveying activities into counties Limerick and Tipperary as well as west Cork in late spring / early summer.

Koen Verbruggen, Director of Geological Survey Ireland commented 'We're pleased to have successfully completed the latest phase of Tellus surveying and the high-quality geoscience information is vital to the work carried out by the Geological Survey as well as wider stakeholders in areas of radon prevention, groundwater supplies, mineral exploration and agriculture.'

Previous phases of Tellus have prompted significant interest in mineral exploration and the data are also being used to assist radon risk maps, geological mapping and soil classification.

Ends

For further information please contact the Press Office of the Department of Communications, Climate Action & Environment at [email protected] or 01 678 2441.

Notes for Editors

  • Geological Survey Ireland is the National Earth Science Agency. It is responsible for providing geological advice and information, and for the acquisition of data for this purpose. GSI produces a range of products including maps, reports and databases and acts as a knowledge centre and project partner in all aspects of Irish geology. GSI is a division of the Department of Communications, Climate Action & Environment (DCCAE). www.gsi.ie.
  • 'Tellus' was the Roman goddess of the earth, also called Terra Mater.
  • Findings from this new phase of the project will be merged with existing Tellus data to make seamless maps which are available free of charge online to all at www.gsi.ie/tellus & www.tellus.ie.
  • The Geoheritage Programme within Geological Survey Ireland is responsible for the protection and promotion of sites of geological importance in Ireland. We carry out Geological Heritage Audits, in conjunction with the Heritage Council, of County Geological Sites. These sites are recognized in County Development Plans ensuring awareness in the planning process. We also support the development of UNESCO Global Geoparks of which we have three on the island of Ireland.

Embargoed until Monday 12th March 2018, 0.05am

Níos mó rúin gheolaíochta léirithe in iarthar agus iarthuaisceart na hÉireann ag shuirbhé Tellus de chuid Suirbhéireach Gheolaíochta na hÉireann

  • Taispeánann suirbhéanna geoifisiceacha aerbheirthe na bloic thógála ársa a chruthaigh Éire
  • Úsáidfear sonraí nua chun cuidiú le léarscáileanna geolaíochta a athshlánú don réigiún
  • Beidh torthaí an tsuirbhé úsáideach do bhainistiú acmhainní nádúrtha
  • Imlíníodh iniúchadh oidhreachta geolaíochta do Chontae na Gaillimhe

Scaoileadh sonraí ó na céimeanna is déanaí de shuirbhé geoifisiceach aerárthach Tellus ag ócáid inniu ag Ionad Cultúrtha an Phiarsaigh, Conamara - Ionad Cultúrtha an Phiarsaigh Rosmuc, i gCo. Na Gaillimhe

D'eitil Tellus, atá bainistithe ag Suirbhéireach Gheolaíochta na hÉireann agus maoinithe ag an Roinn Cumarsáide, Gníomhaíocht Aeráide agus Comhshaoil, thar chontaetha Dhún na nGall agus Mhaigh Eo ar feadh cúig mhí i 2017, ag baint úsáide as eitleán speisialta le treallaimh íogair ar bord. Bailíodh na milliúin tomhais aonair agus tá siad á n-úsáid anois chun éagsúlachtaí fíneáil a mhapáil i gcarraigeacha agus i n-ithreacha in iarthuaisceart na hÉireann, fiú i gceantair ina bhfuil na carraigeacha curtha faoi bhun sraitheanna tiubh de dhríodar, uisce nó portaigh.

Ag seoladh na sonraí nua inniu, dúirt an Aire I gcomhair Aicmhainní Nádúrtha Sean Kyne:

'Tá an-áthas orm an chéim is déanaí de shonraí Tellus a scaoileadh go hoifigiúil agus go leanfaidh suirbhéanna Tellus ar aghaidh ag leathnú. Soláthraíonn na sonraí a bhailítear faisnéis thábhachtach do na hearnálacha mianraí, talmhaíochta agus comhshaoil agus cuireann siad isteach go laethúil le hobair Suirbhéireacht Gheolaíochta Éireann, lena n-áirítear Iniúchtaí Oidhreachta Geolaíochta ar

Láithreáin Gheolaíochta an Chontae a chur i gcrích. Cuireann na hiniúchtaí oidhreachta geolaíochta seo le pleanáil éifeachtach agus le forbairt agus cur chun cinn na turasóireachta sa réigiún, go háirithe i gceantair thuaithe, mar shampla, an geo-pháirc ag súil le Tír Joyce agus na Lochanna Iarthar. Soláthraíonn sonraí Tellus leibhéal nua mionsonraithe a ligeann dúinn foirmiú geolaíochta agus acmhainní nádúrtha na hÉireann a thuiscint. Táim ag tnúth leis na céad chéimeanna eile de shuirbhé Tellus mar a ghluaiseann sé ó theas, agus na buntáistí a thugann sé do na ceantair suirbhéireachta nua seo agus d'Éirinn mar go soláthraíonn sé an fhaisnéis bunlíne atá tábhachtach don Phlean Forbartha Náisiúnta 2018-2027 agus leis an gCreat Pleanála Náisiúnta.'

Thug na sonraí nua breathnú úr do heolaithe Suirbhéireachta Geolaíochta na hÉireann ar an gcaoi a ndéantar Éire a chomhcheangal ó bhlocanna de mhór-roinn ársa thar na céadta milliún bliain. Aithnítear patrúin a tháirgtear trí dhifríochtaí in airíonna maighnéadacha na carraigeacha, agus iad a shamhlú ón eitleán, agus is féidir iad a mhapáil i gceantair atá clúdaithe le sraitheanna dríodar, portaigh nó uisce. Ní féidir é seo a dhéanamh trí mhodhanna traidisiúnta mapála agus is é ceann de na buntáistí suntasacha atá ag suirbhé Tellus. I measc na ngnéithe tá síneadh féideartha ar réimsí mianraí agus lochtanna geolaíochta ar féidir iad a rianú ar fud na teorainneacha náisiúnta.

Cuireadh na léargais nua seo le sonraí ó shuirbhéanna Tellus roimhe sin agus cabhróidh siad chun tuiscint a fháil ar an mbealach a chruthaíodh Éire thar a stair 1.8 billiún bliain.

Rinneadh feachtas for-rochtana cuimsitheach a reáchtáil ar fud an tsuirbhé chun a chinntiú go dtabharfaí eolas do phríomh-úinéirí talún agus ainmhithe i Maigh Eo agus i nDún na nGall faoi ghluaiseachtaí an eitleáin agus a chuspóir. Críochnaíodh an suirbhé ar sceideal agus tá na sonraí a bhailítear ar fáil anois le féachaint orthu nó le híoslódáil ón láithreán gréasáin ww.gsi.ie/tellus. Tá suirbhé geoifisiceach aeriompair Tellus anois tar éis 50% den tír a mhapáil agus tá na sonraí nua, chomh maith le sonraí ó chéimeanna roimhe seo ar fáil go poiblí, saor in aisce.

Le haghaidh 2018, tá pleananna ar bun a fheicfidh an t-eitleán Tellus a ghníomhaíochtaí suirbhéireachta a leathnú i gcontaetha Luimnigh agus Thiobraid Árann chomh maith le iarthar Chorcaí go déanamh san earrach / go luath sa samhradh.

Dúirt Koen Verbruggen, Stiúrthóir Suirbhéireacht Gheolaíochta Éireann: 'Tá áthas orainn an chéim is déanaí de shuirbhéireacht in Éirinn a chríochnú go rathúil agus tá an fhaisnéis geo-eolaíochta ardcháilíochta ríthábhachtach don obair a dhéanann an Suirbhé Geolaíochta chomh maith le geallsealbhóirí níos leithne i réimsí a bhaineann le cosc radóin, soláthairtí screamhuisce, taiscéalaíocht mianraí agus talmhaíocht.'

Tá céimeanna roimhe seo de Tellus tar éis spéis mhór a thabhairt i dtaiscéalaíocht mianraí agus tá na sonraí á n-úsáid freisin chun cuidiú le léarscáileanna riosca radóin, mapáil gheolaíochta agus aicmiú ithreach.

Le haghaidh tuilleadh faisnéise, téigh i dteagmháil le Preas-Oifig na Roinne Cumarsáide, Gníomaithe ar son na hAeráide & Comhshaol ag [email protected] nó 01 678 2441.

Nótaí d'Eagarthóirí

  • Is í Suirbhéireacht Gheolaíochta Éireann (SGÉ) an Ghníomhaireacht Náisiúnta Domhaneolaíochta. Tá sí freagrach as comhairle agus faisnéis gheolaíochta a chur ar fáil agus as sonraí a shealbhú chun na críche sin. Déanann SGÉ táirgí éagsúla, lena n-áirítear léarscáileanna, tuarascálacha agus bunachair shonraí, agus is lárionad eolais agus comhpháirtí tionscadail é le haghaidh gach gné de gheolaíocht na hÉireann. Is rannán den Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil (DCCAE) é SGÉ.(www.gsi.ie).
  • Ba í Tellus bandia Rómhánach an domhain, ar tugadh Terra Mater uirthi freisin.
  • Cuirfear torthaí ón gcéim nua seo den tionscadal le sonraí Tellus atá ann cheana féin chun léarscáileanna gan uaim a dhéanamh, a bheidh ar fáil saor in aisce do gach duine ag www.tellus.ie.
  • Tá an Clár Oidhreachta Gheolaíochta laistigh de Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann freagrach as cosaint agus cur chun cinn láithreáin thábhachta gheolaíochta in Éirinn. Déanaimid Iniúchtaí Oidhreachta Gheolaíochta, i gcomhar leis an gComhairle Oidhreachta, ar Láithreáin Gheolaíochta an Chontae. Aithnítear na suíomhanna seo i bPleananna Forbartha Chontae, a chinnteoidh feasacht sa phróiseas pleanála. Tacaímid freisin le forbairt Geopháirc Domhanda UNESCO, a bhfuil trí cinn againn ar oileán na hÉireann.